Wie op wintersport gaat naar Oostenrijk, kan zich prima redden met de Duitse taal. Wanneer je iemand gedag zegt met ‘Tschüss’ word je echt niet raar aangekeken. Zeg echter nooit dat ze in Oostenrijk Duits praten. Heel veel Duitse woorden worden niet gebruikt in Oostenrijk en ze worden niet graag met hun noorderburen vergeleken. Ook tussen de regio’s en dorpen zijn er enorme verschillen. Niet alleen qua dialect en uitspraak, maar ook qua woorden. Met de tips in dit artikel over de Oostenrijkse taal, kom jij straks goed uit je woorden op wintersport in Oostenrijk!
In het kort
- In Oostenrijk is Duits de officiële taal, maar veel woorden en begroetingen klinken anders dan in Duitsland.
- Servus, Grüß Gott, Grias-di en Pfiat-di hoor je veel in Oostenrijkse skidorpen.
- Vooral in Tirol, SalzburgerLand en Vorarlberg kom je een dialect en regionale woorden tegen.
- Met een paar Oostenrijkse woorden red je je makkelijker in de berghut, het hotel, de skiverhuur en bij de lift.
Welke taal spreken ze in Oostenrijk?
De officiële taal van Oostenrijk is Duits, maar wie op wintersport gaat merkt al snel dat men hier eigen woorden, uitdrukkingen en dialecten heeft. In populaire deelstaten zoals Tirol, Salzburgerland of Vorarlberg klinken begroetingen vaak anders dan in Duitsland en ook op de menukaart kom je woorden tegen die je misschien niet kent. Je hoeft echt geen Oostenrijks te leren voor je skivakantie, maar een paar woorden maken contact in het hotel, bij de skilift en in de berghut net wat makkelijker.
Du… dat is wel zo ‘gemütlich’
In Duitsland gebruiken ze vaker en langer de ‘Sie’ (u) vorm. Oostenrijkers zijn informeler en stappen veel sneller over op ‘du’ (jij). In de bergen gebeurt dit zelfs nog iets eerder of al meteen. Het schijnt dat er boven de 1500 meter altijd ‘du’ tegen elkaar wordt gezegd. Dat is wel zo ‘gemütlich’ in de berghut!
Begroeten: Servus & Grüß Gott
Iedereen groet elkaar in de Oostenrijkse skidorpen, maar wat moet je nou zeggen als je een Oostenrijker tegenkomt op straat? Servus en Grüß Gott hoor je veelvuldig en ook met het gezellige Grias-di of Griaß-enk/Griaß-eich sla je geen modderfiguur. Vergeet Guten Tag of Guten Morgen en groet als een echte Oostenrijker. De genoemde begroetingen kun je de hele dag gebruiken.
Servus is een informele groet die je in Oostenrijk op veel plekken hoort. Je kunt het gebruiken als begroeting, maar ook bij het afscheid. Het woord klinkt vriendelijk en ongedwongen en past goed bij de sfeer in veel Oostenrijkse skidorpen. Grüß Gott is iets formeler, maar wordt nog altijd veel gebruikt. In Tirol hoor je daarnaast vaak Grias-di tegen één persoon en Griaß-enk of Griaß-eich tegen meerdere mensen.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Op de hoogte blijven van het laatste nieuws op wintersportgebied, insider tips, de leukste bestemmingen en nog veel meer? Schrijf je nu in!
Afscheid nemen: Pfiat-di & Wiederschaugn
In Oostenrijk wordt er ook met andere woorden afscheid genomen. Tschüss wordt begrepen, maar klinkt in Oostenrijk vaak wat Duitser dan de lokale varianten. Pfiat-di en Wiederschaugn hoor je veel in de bergen en Baba is een woord dat oorspronkelijk uit Wenen komt. Ook het Italiaanse Ciao is inmiddels gemeengoed geworden in Oostenrijk.
Pfiat-di betekent zoveel als ‘het ga je goed’ en wordt vooral in informele situaties gebruikt. Tegen meerdere personen hoor je ook Pfiat-enk. In een berghut, hotel of winkel kun je met Servus, Wiederschaugn of Pfiat-di dus prima afscheid nemen. Je hoeft het niet perfect uit te spreken: de poging wordt vaak al gewaardeerd.
Handige woorden in de berghut
Ook in de berghut merk je hoe anders Oostenrijks-Duits soms is. Op de menukaart staan woorden als Erdäpfel, Topfen, Marillen en Schlagobers, terwijl je in Duitsland eerder Kartoffeln, Quark, Aprikosen en Sahne tegenkomt. Ook bij het bestellen hoor je lokale woorden terug, van a Halbe voor een halve liter bier tot Jause voor een tussendoortje. Handig om te weten, zeker als je na een ochtend skiën aanschuift voor een warme lunch op de piste.
Oostenrijkse woordenlijst
Er zijn tal van woorden die wel in Oostenrijk worden gebruikt, maar niet in Duitsland. Daarnaast kan een Oostenrijker een Duitser altijd verstaan, terwijl dit andersom niet het geval is. Hier worden in de Oostenrijkse bergen graag grappen over gemaakt: 'Was ist der Unterschied zwischen einem Deutscher und einem Österreicher? Der Deutsche würde den Österreicher gerne verstehen wollen, kann es aber nicht. Der Österreicher versteht den Deutschen, will es aber nicht'.
Oostenrijkse zinnen die handig zijn voor wintersporters
Hieronder nog een aantal handige zinnen voor je skivakantie:
- Gaan we de berg op?
- Duits: Gehen wir auf den Berg?
- Oostenrijks: Gemma moi aufm Berg?
- Mooi weer!
- Duits: Schönes Wetter
- Oostenrijks: Geils Weda
- Slecht weer
- Duits: Schlechtes Wetter
- Oostenrijks: Sauweda
- Halve liter bier
- Duits: 0,5L Bier
- Oostenrijks: a Krügerl, a Halbe
- Een mooi meisje
- Duits: Eine attraktive, junge Frau
- Oostenrijks: a fesch Dirndl
- Ik word gek!
- Duits: Ich werde verrückt!
- Oostenrijks: I werd' narrisch!
- Wil je een Schnaps?
- Duits: Möchtest du einen Schnapps?
- Oostenrijks: Mogsch a Schnapsal?