Iedereen die weleens heeft leren skiën kent hem, ook al weet bijna niemand hoe hij heet: de lopende band die beginners de oefenhelling op brengt. In vakjargon heet het ding een Moving Carpet of Zauberteppich, oftewel tovertapijt. Het is misschien wel het meest gebruikte, en tegelijk minst opgemerkte, stuk techniek in de wintersport. Dit jaar bestaat de uitvinding precies dertig jaar. Tijd voor het verhaal erachter.
In het kort
- De Moving Carpet, de lopende band waarop half skiënd Europa leerde skiën, bestaat dit jaar dertig jaar.
- De uitvinding ontstond in 1996 uit een werkgroep van Oostenrijkse skischolen; de eerste test was op de Kaunertaler Gletscher.
- Sunkid groeide uit tot wereldmarktleider, met projecten van het Jungfraujoch tot de Olympische Spelen in Tokio.
Anderhalve minuut skiën in vier uur les
De geschiedenis begint halverwege de jaren negentig, in de wereld van de Oostenrijkse skischolen. Kleine kinderen die voor het eerst op de latten stonden, moesten na elke afdaling van een paar meter weer omhoog worden geholpen, vaak letterlijk de helling op gesjouwd door de instructeur. Het resultaat was even vermoeiend als ineffiiciënt. “Die kinderen hadden vier uur les en waren uiteindelijk maar anderhalve minuut aan het skiën. Het was echt drama”, vertelt Samantha Brouwer, een Nederlandse die naar Oostenrijk emigreerde en er nu op de marketingafdeling van Sunkid werkt.
Werkgroep gevormd
In 1996 besloten toonaangevende Oostenrijkse skischolen er samen iets aan te doen. Ze vormden een werkgroep en haalden Dieter Zimmermann erbij, een ingenieur met een achtergrond in de lucht- en ruimtevaart en de machinebouw bij grote Duitse bedrijven. Op basis van een uitgebreid programma van eisen ontstond het eerste prototype. De kunst zat ’m erin een band te ontwikkelen die zónder fundering direct op de sneeuw kon worden gelegd en die ook bij kou en vocht betrouwbaar bleef draaien.
Van gletsjertest tot wereldspeler
Het eerste prototype droeg de naam KID 900 en werd op 25 september 1996 onder extreme weersomstandigheden getest op de Kaunertaler Gletscher. De test slaagde en het ontwerp werd verder verfijnd. Daarmee kreeg het bergvervoer er een derde pijler bij, naast de kabelbaan en de sleeplift. Wat als een lokale uitvinding begon, groeide in dertig jaar uit tot een wereldwijde standaard.
Het succes was er meteen. Waar in de eerste winter (1996/97) veertien banden werden geïnstalleerd, waren dat er een jaar later al meer dan zeventig, tot in de Verenigde Staten, Japan, Nieuw-Zeeland en Australië aan toe. In 1999 bundelden twee partijen die elkaars concurrent hadden kunnen zijn juist hun krachten: het liftenbedrijf van Max Bruckschlögl, met jarenlange ervaring in sleepliften en kabels, en het jonge Sunkid van Dieter Zimmermann, met een internationaal verkoopnetwerk. Uit die fusie groeide de onderneming zoals we die nu kennen.
Vandaag de dag is Sunkid marktleider in outdoor-personentapijtliften. De groep telt acht dochterondernemingen, drie productielocaties en ruim 150 medewerkers, met het hoofdkantoor in het Tiroolse Imst en de productie onder meer in het Oostenrijkse Bad Goisern. Er staan ruim 9.500 projecten in meer dan tachtig landen op de teller, en begin 2024 rolde de 4.000ste Moving Carpet van de band. In 2013 droeg oprichter Bruckschlögl het stokje over aan Herbert Zopf en Emanuel Wohlfarter, die het bedrijf sindsdien samen leiden.
Van klimaatkamer tot olympische baan
Dat een tapijtlift jarenlang in weer en wind moet functioneren, verklaart waarom Sunkid een eigen testlab heeft. In een klimaatkamer worden banden getest tot -20 °C, terwijl ze in de praktijk zowel extreem koude wintertemperaturen als zeer hete zomertemperaturen moeten doorstaan, plus windstoten van boven de 260 km/u en tot 6.000 passagiers per uur.
Die betrouwbaarheid maakt bijzondere projecten mogelijk. De langste en snelste tapijtlift (400 meter) ligt in de indoorskihal van Bottrop; de hoogste draait op zo’n 3.500 meter op het Jungfraujoch. En de techniek reikt inmiddels verder dan de piste: bij de Olympische Spelen van Tokio lag er een Sunkid-band voor kano’s in het wildwaterparcours, en bij reuzenrad Ain Dubai brengt een Sunkid-transportband bezoekers naar de gondels. De banden liggen niet alleen in vrijwel elk beginnersgebied in de Alpen, maar ook in indoor skihallen, en tegenwoordig zelfs in bikeparks, tubingbanen en waterparken. De huidige generatie band, de Type N, rolt sinds het winterseizoen 2021/22 uit en wordt digitaal bediend en onderhouden via een touchscreensysteem.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws op het gebied van wintersport, handige tips én de beste aanbiedingen ontvangen? Schrijf je dan nu in voor de nieuwsbrief!
Meer dan alleen een lift
Interessant is dat Sunkid zich in die dertig jaar allang niet meer tot de band beperkt. Het bedrijf maakt ook touwliften voor de oefenweide, levert de speelfiguren en funslope-elementen in het kinderland (onder de noemer “Sunny Stuff”), levert individuele houten speeltuinen voor de zomer en produceert, via zusterbedrijf Sunkid Heege, complete attracties voor pret- en avonturenparken.
Klanten van Sunkid zijn vooral skigebieden en exploitanten, oftewel business-to-business. “Als je zegt dat je bij Sunkid werkt, is het ‘eh, wat?’”, vertelt Brouwer. “Dan laat je het logo zien, en dan hebben mensen ons toch allemaal wel een keer gezien.”
Precies dat is misschien wel het mooiste aan deze uitvinding: dertig jaar lang heeft ze miljoenen mensen hun eerste skimeters bezorgd, en veel gebruikers herinneren zich onbewust toch dat logo met het zonnetje.
Tijdlijn: 30 jaar Sunkid
- 1996: Oprichting & “Sunrise”: introductie van de eerste personentransportband die zonder fundering direct op de sneeuw gelegd kan worden.
- 1999: Veiligheid & fusie: als eerste fabrikant ontwikkelt Sunkid een lichtsluis die gevaar automatisch detecteert en de lopende band bij de inloop direct uitschakelt.; tevens de fusie tussen de bedrijven van Max Bruckschlögl en Dieter Zimmermann.
- 2000: Internationale uitbreiding: oprichting van dochterondernemingen in de VS (Star Lifts) en Zwitserland (Borer Lift AG).
- 2001: Blue Eye: ontwikkeling van het Blue Eye-bandoppervlak voor optimale grip onder zware omstandigheden.
- 2002: Overkapping: lancering van de eerste weersbestendige galerij-overkapping voor transportbanden (Sunkid-Galerie).
- 2003: Extra breedte: introductie van de eerste transportband met een breedte van 1.200 mm.
- 2004: Slimme besturing: Sunkid levert als eerste fabrikant een draadloze afstandsbediening, automatische toegangscontrole en een foutdiagnosesysteem.
- 2005: Zij-uitstap & zomeropslag: introductie van de gepatenteerde Radius-zijuitstap en de eerste speciale beschermhoezen voor zomeropslag (“Type G”).
- 2006: Sms-besturing: eerste systeem om communicatie en bediening van installaties via sms mogelijk te maken.
- 2007: Verhoogde baan (“I believe I can fly”): eerste transportband die 8 meter boven de grond op een eigen steunsysteem wordt geplaatst (132 m lang).
- 2008: Wereldrecord lengte & snelheid: bouw van ’s werelds langste transportband (>400 meter) met een recordsnelheid tot 1,2 m/s.
- 2009: Slijtlagen & overnames: introductie van vervangbare kunststof slijtlagen voor zomergebruik (Super Slide). Ook wordt Sunkid Heege GmbH overgenomen (entree in de pretparkmarkt) en Sunkid France opgericht.
- 2010: Designgalerijen & samenwerking: eerste overkappingen in uiteenlopende materialen en designs (zoals hout en polycarbonaat); start van de samenwerking met Almholz.
- 2011: EVOLUS: introductie van het nieuwe overkappingssysteem EVOLUS.
- 2012: Duurzaamheid & hout: eerste transportbandoverkapping ter wereld met geïntegreerde zonnepanelen, en de bouw van ’s werelds langste houten galerij (195 m).
- 2014: Snow domes: installatie van speciale transportbanden met automatische ontdooi- en sneeuwreinigingsfunctie in indoor sneeuwhallen (onder meer in Dubai en het Verenigd Koninkrijk).
- 2017: Gemotoriseerde leuning: eerste transportband ter wereld met een aangedreven handreling.
- 2018: Märchenexpress: eerste volledig gethematiseerde transportband (Serfaus-Fiss-Ladis).
- 2019: CopenHill: installatie van skitapijten op het dak van een afvalenergiecentrale in Kopenhagen.
- 2021: Jubileum & Les Angles: de Zauberteppich bestaat 25 jaar en de aanleg van een spectaculaire Mountain Coaster (circa 2 km) in de Pyreneeën.
- 2022: Type N & kwaliteitsnorm: lancering van een compleet nieuwe generatie skitapijten (Type N) en het behalen van de DIN EN ISO 9001:2015-certificering.
- 2024: Mijlpaal & wereldwijd: oplevering van de 4.000ste Zauberteppich (Hochzillertal) en uitbreiding van de afzetmarkt naar meer dan 80 landen (Armenië).
- 2026: 30 jaar Sunkid: Sunkid viert zijn 30-jarig jubileum als dé specialist voor hybride winter- en zomerconcepten buiten de klassieke sneeuwsport.