Na de eerste flinke sneeuwval van oktober lijkt het in de Alpen voorlopig weer wat rustiger en zachter te worden. Maar mogelijk is dat slechts tijdelijk. Rond 10 november zou het weer namelijk behoorlijk kunnen omslaan. Een krachtig hogedrukgebied boven Noord-Europa kan ervoor zorgen dat koude lucht vanuit het noorden richting de Alpen stroomt. En dat levert een interessant winters scenario op: sneeuw tot in de dalen, vorst en mogelijk opnieuw witte wintersportdorpen. Hoe groot is die kans?
In het kort
- Rond 10 en 11 november is volgens een Duitse weerexpert een flinke afkoeling mogelijk in de Alpen.
- Bij een gunstige ontwikkeling kan de sneeuwgrens tot in de dalen zakken en lokaal 5 tot 10 cm sneeuw vallen.
- De verwachtingen liggen nog ver vooruit en zijn sterk afhankelijk van de positie van een hogedrukgebied.
Van zacht herfstweer naar een winterse verrassing?
De afgelopen week kregen we al een prachtig voorproefje van de winter. In verschillende Alpenlanden viel flink wat sneeuw en zelfs enkele wintersportdorpen kleurden wit. Daarna volgde een omslag naar zonniger en veel zachter weer, waardoor de sneeuw op lagere hoogtes alweer begon te verdwijnen. De vraag is nu hoe lang dat rustige herfstweer aanhoudt. Volgens de Duitse meteoroloog Dominik Jung van wetter.net zou het rond 10 november zomaar eens afgelopen kunnen zijn met de zachte temperaturen.
In zijn weeranalyse van 30 oktober bespreekt hij een scenario waarbij koude lucht vanuit Noord-Europa ver naar het zuiden wordt gestuurd. Als die ontwikkeling uitkomt, kunnen vooral Duitsland en de noordelijke Alpen te maken krijgen met een vroege winterinval.
Waarom de ligging van een hogedrukgebied zo belangrijk is
Opvallend aan de verwachting is dat juist een krachtig hogedrukgebied de deur naar winterweer kan openen. Normaal gesproken associëren we hogedrukgebieden met rustig en droog weer, maar de locatie maakt een groot verschil. Volgens Jung kan zich boven de Britse Eilanden een bijzonder sterk hogedrukgebied ontwikkelen, met een luchtdruk tot ongeveer 1050 hectopascal. Rond 10 en 11 november zou de kern richting de Noordzee kunnen verschuiven. Tegelijkertijd kan boven de Oostzee een lagedrukgebied ontstaan.
Tussen deze twee weersystemen komt dan mogelijk een noordelijke tot noordoostelijke stroming op gang. Daarmee kan koude lucht vanuit het hoge noorden richting Midden-Europa trekken. Voor de Alpen is vooral interessant wat er gebeurt wanneer deze luchtmassa het gebergte bereikt. Aan de noordkant kan de koude lucht tegen de bergen worden opgestuwd. Als er voldoende vocht aanwezig is, kan dat voor sneeuwval zorgen.
Kunnen de wintersportdorpen opnieuw wit worden?
Dat is misschien wel het interessantste onderdeel van deze verwachting. Jung houdt rekening met een situatie waarin de sneeuwgrens flink daalt en ook de Alpendalen sneeuw kunnen krijgen. In zijn scenario noemt hij plaatselijk 5 tot 10 cm verse sneeuw in de dalen. Hoger in de bergen zouden grotere hoeveelheden mogelijk zijn.
Daarmee zouden we opnieuw beelden kunnen krijgen van besneeuwde dorpsstraten, witte daken en bomen onder een vers sneeuwlaagje. Vooral voor de hoger gelegen wintersportplaatsen zou dat een prachtig begin van november zijn. Toch is het belangrijk om deze hoeveelheden niet als een concrete sneeuwverwachting te zien. Er is nog geen zekerheid over de neerslag, de sneeuwgrens of de gebieden waar daadwerkelijk sneeuw zal vallen.
Niet alleen sneeuw, ook flinke nachtvorst mogelijk
Mocht de koude lucht inderdaad de Alpen bereiken, dan kunnen ook de temperaturen flink dalen. Vooral na sneeuwval kan het tijdens heldere nachten behoorlijk afkoelen.
Boven een vers sneeuwdek verliest de lucht 's nachts snel warmte. In beschutte Alpendalen zijn volgens Jung dan zelfs temperaturen rond -10 graden mogelijk.
Dat zou een behoorlijk verschil betekenen met het zachte weer van eind oktober. Ook op bergwegen kan het bij sneeuwval en vorst plaatselijk glad worden.
Waarom we nog niet te vroeg moeten juichen
Hoewel het winterse scenario aantrekkelijk klinkt, is de onzekerheid op dit moment nog groot. De mogelijke weersomslag ligt bijna twee weken vooruit en juist op die termijn kunnen weersverwachtingen nog flink veranderen. Bovendien hangt veel af van de uiteindelijke positie van het hogedrukgebied.
Blijft het hogedrukgebied voldoende noordwestelijk liggen, dan kan de koude lucht gemakkelijker richting de Alpen stromen. Schuift het systeem verder naar het oosten, dan krijgen zachtere luchtmassa's vanaf de Atlantische Oceaan mogelijk meer invloed.
De verschillende modelberekeningen lopen voor de periode rond 9 en 10 november nog behoorlijk uiteen. Sommige laten een duidelijke winterse omslag zien, terwijl andere juist een veel zachter verloop berekenen.
Wat betekent dit voor het begin van het skiseizoen?
Voor wintersporters is dit natuurlijk een interessante ontwikkeling. November is de maand waarin steeds meer gletsjerskigebieden open zijn en de voorbereidingen voor het reguliere winterseizoen in volle gang zijn. Een periode met lage temperaturen en verse sneeuw zou vooral op grotere hoogte welkom zijn. Niet alleen voor het winterse landschap, maar ook omdat koude omstandigheden gunstig kunnen zijn voor de verdere voorbereiding van de pistes.
Of de voorspelde winterinval daadwerkelijk komt, is voorlopig nog afwachten. De komende dagen moet duidelijker worden of de koude lucht inderdaad tot de Alpen doordringt en of er voldoende neerslag beschikbaar is. Voorlopig blijft het dus bij een interessante mogelijkheid. Maar na de prachtige sneeuwbeelden van oktober is het natuurlijk verleidelijk om alvast uit te kijken naar de volgende winterse periode!