Na dagen met zomerse temperaturen krijgen de Alpen vanaf woensdag ineens een heel ander gezicht. Een koufront brengt flink lagere temperaturen, regen, wind en op grote hoogte ook sneeuw. Vooral de gletsjers en hoogste bergtoppen in Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk kunnen tijdelijk wit kleuren. Plaatselijk wordt er op grote hoogte rond 10 cm verse sneeuw verwacht.
Het contrast kan deze week groot worden. Dinsdag is het in de Oostenrijkse bergen nog uitzonderlijk warm voor september. Op 2000 meter worden temperaturen tussen 13 en 19 graden verwacht en ook op 3000 meter blijft het met ongeveer 8 graden opvallend zacht.
Een dag later ziet het weerbeeld er compleet anders uit. Vanuit het westen schuift een koufront de Alpen binnen. De temperatuur daalt in korte tijd flink en regen en onweersbuien trekken van west naar oost over het berggebied.
De eerste sneeuw wordt vooral in de Franse en Zwitserse Alpen verwacht. Op de hoogste delen kan woensdag al een dun sneeuwdek ontstaan.
In de loop van woensdag en tijdens de nacht naar donderdag verplaatst de koudere lucht zich verder richting Oostenrijk. Ook de gletsjers daar en de Zugspitze maken dan kans op verse sneeuw. De huidige verwachtingen komen lokaal uit op ongeveer 10 cm, al kunnen de hoeveelheden per berggebied sterk verschillen. Op donderdag en vrijdag kan op de hoogste toppen nog wat sneeuw bijkomen.
Hoe ver de sneeuw uiteindelijk naar beneden komt, is nog onzeker. GeoSphere Austria verwacht dat de sneeuwgrens aan de noordkant van de Oostenrijkse Alpen tijdens de nacht lokaal tot net onder 2000 meter kan zakken.
Andere verwachtingen leggen de belangrijkste sneeuwval juist duidelijk hoger, vooral boven 2500 tot 3000 meter. Dat verschil heeft alles te maken met de precieze positie van het koufront, de intensiteit van de neerslag en hoe snel de koudere lucht binnenstroomt.
Zelfs als er rond 2000 meter sneeuw valt, betekent dat bovendien niet dat daar meteen een blijvend sneeuwdek ontstaat. Na de warme periode is de ondergrond nog zacht en warm, waardoor verse sneeuw op lagere hoogtes waarschijnlijk snel weer smelt.
De grootste kans op winterse beelden is daarom op de gletsjers en hoogste bergtoppen. Daar zijn de temperaturen laag genoeg om de sneeuw tijdelijk te laten liggen. Voor wintersporters levert dat waarschijnlijk de eerste webcambeelden met een suikerlaagje op. Voor de gletsjers zelf is een verse sneeuwlaag eveneens welkom. De witte sneeuw reflecteert zonlicht beter dan donker ijs en kan het afsmelten daardoor tijdelijk wat afremmen.
De weersomslag draait niet alleen om sneeuw. Woensdag neemt ook de wind toe en worden in Oostenrijk op blootgestelde bergtoppen windstoten tot ongeveer 50 km per uur verwacht. Rond buien en onweerscellen kan de wind tijdelijk nog harder worden.
Voor wandelaars en andere bergsporters verandert het weer daardoor in korte tijd flink. Waar dinsdag nog bijna zomerse omstandigheden heersen, kunnen woensdag op grote hoogte kou, harde wind, slecht zicht en verse sneeuw samenkomen.
Een paar witte bergtoppen betekenen niet dat de winter nu begonnen is. De sneeuwhoeveelheden blijven beperkt en een groot deel zal bij zachter weer snel weer verdwijnen. Dat zachtere weer kan bovendien al relatief snel terugkeren. De nieuwste modelberekeningen laten voor volgende week opnieuw duidelijk hogere temperaturen zien. In Duitsland kan het richting dinsdag en woensdag lokaal zelfs weer circa 27 graden worden.
Het blijft voorlopig dus wisselvallig septemberweer: eerst zomerwarmte, vervolgens een korte koudeperiode met sneeuw op hoogte en daarna mogelijk alweer een nieuwe zachte fase.
De liefde voor de Alpen is bij mij met de paplepel ingegoten. Opgroeien in de regio Salzburg, Oostenrijk, betekende van jongs af aan wandelen en skiën in mijn 'achtertuin'. Zelfs na onze verhuizing naar Nederland, voor mij op vijfjarige leeftijd, bleven de jaarlijkse wintersporttrips – vaak gecombineerd met familiebezoek – absolute hoogtepunten. Kortom, de bergen en de sneeuw zijn mijn natuurlijke habitat.
